Tư nhân tiếp cận ODA: Băn khoăn tín dụng lạc hướng

.
Kinh tế / Tài chính
Tư nhân tiếp cận ODA: Băn khoăn tín dụng lạc hướng (Tài chính) - Phải lường trước tình huống tín dụng đi không đúng hướng khi các tổ chức tín dụng được vay vốn ODA giá rẻ và cho vay lại.
  • Thủ tướng: Cắt giảm tiền mua ôtô trong dự án ODA
  • Việt Nam đánh giá dự án ODA: Nhìn thẳng sự thật

Phải lường trước tình huống tín dụng đi không đúng hướng khi các tổ chức tín dụng được vay vốn ODA giá rẻ và cho vay lại. Việc này đòi hỏi sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ của NHNN - PGS.TS Đinh Trọng Thịnh (Học viện Tài chính) lưu ý.

Tu nhan tiep can ODA: Ban khoan tin dung lac huong
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh (Học viện Tài chính).

Tín dụng nên đi hướng nào?

PV: Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) vừa công bố dự thảo Nghị định về quản lý và sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài, trong đó có quy định khu vực tư nhân được tiếp cận và sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi.

Cụ thể, dự thảo nghị định có quy định 4 hình thức tiếp cận và sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi đối với khu vực tư nhân gồm:

Tiếp cận và sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi trong khuôn khổ hạn mức tín dụng cho vay đến tổ chức tài chính, tín dụng trong nước để thực hiện các hoạt động phù hợp với điều ước quốc tế, thỏa thuận về vốn ODA, vốn vay ưu đãi và tuân thủ quy trình cho vay của tổ chức tài chính, tín dụng;

Tham gia với tư cách một bên góp vốn trong các dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) có sử dụng vốn ODA/vốn ưu đãi làm làm vốn đầu tư của Nhà nước;

Vay lại nguồn vốn ODA/vốn ưu đãi qua hệ thống ngân hàng thương mại theo phương thức ngân hàng thương mại chịu rủi ro tín dụng;

Tham gia thực hiện chương trình, dự án hỗ trợ khu vực tư nhân của cơ quan chủ quản.

Theo dự thảo này, sẽ có hai nhóm doanh nghiệp tư nhân tiếp cận với nguồn vay ODA là doanh nghiệp kinh doanh và doanh nghiệp kinh doanh tiền tệ (ngân hàng thương mại).

Đối với ngân hàng thương mại, nguồn vốn ODA được coi như một nguồn vay được có hạn mức và phù hợp các điều ước quốc tế... Đối với nhóm doanh nghiệp kinh doanh, hai phương cách tiếp cận là: vay từ các tổ chức tín dụng hoặc vay trực tiếp theo những chương trình, dự án được chỉ định.

Ông bình luận như thế nào về chủ trương trên? Để tư nhân tiếp cận các khoản vay ODA, những thuận lợi và khó khăn cần lường trước như thế nào?

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh: Từ những năm 2007-2008, chúng tôi đã đề nghị cho các doanh nghiệp tư nhân được quyền tiếp cận với vốn vay ODA. Lúc đó nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng đề xuất này không hợp lý bởi đã là vốn ODA thì người đi vay là Chính phủ và Chính phủ sử dụng nguồn vốn đó.

Thế nhưng, cách đây chừng 3-4 năm, cơ quan quản lý nhà nước đã có văn bản cho phép khu vực kinh tế tư nhân được quyền tiếp cận nguồn vốn vay ODA. Dù vậy, văn bản đó chỉ mang tính chất chung chung, không có một phương thức tiếp cận cụ thể với các hình thức tư nhân khác nhau.

Giờ đây, dự thảo nghị định mà Bộ KHĐT đề xuất chính là một bước cụ thể hóa quy định trên.

Dự thảo đã chỉ hẳn ra rằng, doanh nghiệp tư nhân nếu hoạt động trong lĩnh vực tiền tệ (ngân hàng thương mại tư nhân và tổ chức tín dụng tư nhân) được phép tiếp cận nguồn vốn ODA bằng những hình thức nào, cách thức ra sao...

Nguồn vốn ODA này, các doanh nghiệp nói trên có thể vay trực tiếp hoặc vay thông qua các cơ quan nhà nước Việt Nam với hạn mức theo quy định.

Đối với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, trước nay dù đã có các văn bản cho phép doanh nghiệp tư nhân được quyền tiếp cận vốn vay ODA nhưng chưa chỉ ra được rằng những doanh nghiệp nào, ở lĩnh vực nào được quyền tiếp cận vốn ODA.

Và đến dự thảo nghị định nói trên, Bộ KHĐT đã chỉ ra những hình thức và cách thức tiếp cận vốn ODA của các doanh nghiệp tư nhân kinh doanh trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng nếu tham gia các công trình hợp tác công tư (PPP) hoặc tham gia dưới những hình thức phải góp vốn khác.

Dĩ nhiên, vay lại ODA vẫn là một vấn đề khó khăn vì doanh nghiệp vay lại qua ngân hàng thương mại và ngân hàng thương mại phải chịu rủi ro của khoản vay ODA. Điều đó có nghĩa, ngân hàng sẽ phải kiểm tra, giám sát tài sản thế chấp, hiệu quả kinh doanh của dự án mà doanh nghiệp đang tiến hành và họ sẽ cho vay với yêu cầu như cho vay thông thường mặc dù đây là vốn vay ODA.

Như vậy, khoản vay này, ngoài mức lãi suất ưu đãi nhất định, còn cộng thêm chi phí rủi ro mà ngân hàng thương mại phải gánh, khiến tựu chung lại, khoản vay sẽ có lãi suất tương đối cao.

Nhưng đối với doanh nghiệp tư nhân sản xuất kinh doanh, bởi việc vay được vốn trước nay rất khó khăn nên dẫu mức lãi suất vay vốn ODA thông qua ngân hàng thương mại có cao một chút vẫn rất tốt với họ.

Với văn bản này, các doanh nghiệp tư nhân đã được các cơ quan quản lý nhà nước chú tâm, để ý cung cấp nguồn vốn hơn, để doanh nghiệp có thể tiếp cận được nguồn vốn vay giá rẻ, đặc biệt là vốn ODA.

Đây là bước chuyển rất mạnh theo định hướng của Đảng và Nhà nước là chú ý hơn đến việc tăng cường năng lực tài chính và sức mạnh kinh tế kỹ thuật cho các doanh nghiệp tư nhân.

Đây là điều đáng mừng, nhưng rõ ràng phải có quy định cụ thể hơn thì doanh nghiệp mới có thể tiếp cận được nguồn vốn vay ODA. Ví dụ: có ưu đãi thì ưu đãi lãi suất bao nhiêu, doanh nghiệp nào thuộc lĩnh vực nào được phép tiếp cận vốn ODA từ các ngân hàng thương mại...

adasia-->
Nguồn: baodatviet.vn